Horregatik, niri oso ondo iruditzen zait Euskal Herrian etengabe dantzatzen ari garen soka-dantza honetan Patxi Lopez jaunak aurreskularia izan nahi izatea. Asuntoa da zelan helduko den aurreskulari izatera eta nor joango den atzesku. Lehenengo, postu horretarako ex-professo egindako arauak dantzari piloa kanpoan utzita, errazago izan du hainbeste denbora entseatu barik egon den dantza dantzatzeko. Hala ere, gero jakin behar da ganorazko maiordomoak izendatzen dantzarako neska aukeratzeko orduan, zeren agian berak nahiago zuen Izaskun Bilbao, Laura Garrido baino. Behintzat horrela kontatu zion Maria Antonia Iglesias-i bere "Memorias de Euskadi" liburuan:

«PSEk beti pentsatu izan zuen, EAJk gu gabe politikarik egin ezin duen edo egin beharko ez lukeen bezala, guk ere ezin dugula politikarik egin beraiek gabe. Benegasen garaitik, gaurdaino. (…) Jarraitzen dugu pentsatzen herria egiteko beharrezkoa dela nazionalisten eta ez nazionalisten arteko elkar ulertzea, bereziki PSEren eta EAJren artekoa. Hori da herriaren ardatz nagusia. EAJk ulertu egin beharko luke, guk beti ulertu dugun bezala» Imanol Muruak Berrian jasotakoa.

Asuntoa da Ares eta Pastor jarri zituela maiordomo gisa eta hoiek Antonio Basagoiti atzeskurako aukeratu zuten (nahiz eta honi Sheraton Hoteleko sevillanak gehiago gustatu). Antoniok "gallito-gallito" esan zuen berak ipiniko ziola neska Patxiri, eta orain Laurarekin dantzatu behar. Eta badakizue, dantza-soltera ondo baina balseoan… Laurak Patxi "patoso" samar ikusten badu, argi dago zer esango dion: "zu utzi, nik eramango zaitut".

Agian Egiguren eta Etxezarreta izan baziren maiordomoak atzesku Juan Jose Ibarretxe izango zen eta orduan bai, Izaskunekin dantzatuko zuen. Horrela Rikardo ere pozik geratuko zen. Baina Juanjo aurreskurako dago eta ez atzeskurako, horrela ez bada ez du dantzarik egingo eta txirrinduan ibiltzen joango da.

Egia esan, Patxik txikitatik izan du gustuko Xemeingo Ezpata-dantza, beti nahi izan du han goian egon, ezpata-txikiak dantzan ipini eta besteak egin dezatela zutoina. Urte hauetarako, bere lagunak nahiko izan ez eta, Antonioren lagunak ipiniko ditu zutoinean, laguntzen. Gainera zutoinaren egituran, norbaitek ezpata uzten badu, ez da ezer gertatzen. Denbora dago beste batzuk bilatzeko. Agian Juanjoren lagunen batzuk.

Dena den, Antonioren lagunek ez daude prest Xemeingo ezpata-dantza dantzatzeko. Uste dute ez duela emozio askorik. Nahiago dute Kaixarranka. Hor bai emozioa eta bertigoa. Gainera baten batek kaixa uzten badu, zelako golpea hartu behar duen Patxik! Mihiluzeek diote Antonioren lagunek entsaio gutxi egiten dutela (Sheraton nahiago agian) eta gutxi hoietan Gorularietako Domingiloari Patxiren aurpegia ipini diotela. Hau bai benetako "euskal-vudua"!

 Bitartean Patxik Luzaideko dantzen jantzi dotoreak, paparreko ikurrinaren pina bezala, ligatzeko erabiltzen ditu. Badirudi funzionatzen duela, jende ugari datorkio aldamenera. Baina ez da konturatu hori ezin duela egin. Hori nafarren aurka egitea dela, alboko auzoko taldean sartzea izango litzateke. Eta hori beraiek erabaki behar dute, ez guk! Agian denok batera? Gauza da jantzi hauek erabiltzen baditu Aintzane Ezenarro ere erakarriko lukeela polketarako, Laura albo batera utzita. Baina Patxiren erreferentziak ikusita ("… y recorrió Euskadi y parte de España en alpargatas y traje de dantzari."), uste dut ez Izaskunekin (dirudienez Interrail batekin Europatik ibiliko baita) ezta Aintzanerekin ere ez duela ezer lortuko eta Laurarekin konformatu beharko dela. Herri honen honerako?

 ¿Cuál es su estrategia para la pacificación y la normalización política de Euskadi?

La estrategia pasaría por quitar a la pacificación su etiqueta de objetivo para conseguir que sea una verdadera consecuencia.

Consecuencia de un trabajo concienzudo por una democracia participativa, sin tabúes ni vetos, al servicio de los ciudadanos, que asegure el máximo respeto para todas las personas y todas las ideas.

Azken egun hauetan kanpoan izan naiz eta nahiz eta mundu globalizatu honetan, konexioa izanez gero gauza denekin enteratzen zaren, ezin izan dut EGA azterketen asunto hau ondo jarraitu. Bueltarako "pendiente" utzi nuen.

XXI. mendeko "Ezagutzaren Gizarte" honetan ezin dut ulertu Maiteri gertatu zaiona. Lehenengo begiratu batean ematen du gaizki ulertu bat izan behar dela baina han eta hemen iritziak irakurri eta entzun eta gero, argi daukat gertatutakoa gure Gobernuen "filosofia" arazoa dela gertatu dena eta bat nator Ainhoak komentatzen duenarekin. (Eta "Gobernuak" esaten dudanean ez nago Eusko Jaurlaritzan bakarik pentsatzen, uste dut asunto hau orokorra dela).

Eta zein da "filosofia" arazo hori? Ba asuntu publikoen kudeaketa. Uste izatea Gobernuek sortutako produktu eta zerbitzuak Gobernuarenak direla gizartearenak izan beharrean. Maitek gai hori jarri du mahai gainean. Nor da azterketa horren jabea, gizartea baizik? Eta gizartea diot zentzu zabalenean gainera. Zein da era eraginkorrena Poloniako Unibertsitate bateko euskarazko ikasle eta irakasleek material hori libreki lortu ahal izateko? Edo La Platako Euskal Etxekoek?

Eta hemen beste puntu batera heltzen gara. XXI. mendeko Ezagutzaren Gizartean beharrezkoa da liburuak editatzea azterketa horiek ikasle eta irakasleengana heltzeko?

Nik argi daukat. Hizkuntzen ezagutza bermatzen duten zerbitzu publikoetatik aparte, ba dago leku bat hizkuntzekin zer ikusia duten negozioetarako. Gainera uste dut Euskal Herriak ba duela aukera, mundu globalizatu honetan, hizkuntzen negozioan erreferente izateko. Eta izan behar duela uste dut. Baina beti iniziatiba pribatutik eta berrikuntza eta lankidetza sustatuz.

Gauza hauek kontrakoa ematen dute. Honek arlo zaharkitu bat dirudi non bakarrik bakoitzaren txiringitoak funzionatzen duen. Agian azkenean M@k-en teoriek benetakoak izango dira.

Dena den hemen ez dago inor amore emateko eta AEK-k, Jakintza Ikastolak eta EHU-ko Ikide taldekoek beste proiektu interesgarri bat ipini dute martxan: EGA azterketa doan prestatzeko aukera ematen duen E-gela proiektua hain zuzen ere.

Badakit legeak betetzeko daudela baina lege bat aitzakiatzat hartuta, gizarte honi irtenbide bat bilatzen saiatzeagatik, herri honetako 75% boto-emaileen baino gehiagoren ordezkariak akusatuen aulkian eseri behar izanak, gutxienez erreflexiorako bidea eman behar digula uste dut.

Telebistako lehiaketa bateko esatariak esaten zuen moduan: "Zer dago soberan?, zer dago faltan? Denbora!

Bestalde aurten gertatutakoa, Kafka erreferente nagusi dugun gure herritxo honetan,  bai izan dela katxondeo hutsa. Lehenengo eta behin izenaren arazoa txorrada bat iruditzen zaidala esan behar dut, gehien bat Erkidego Autonomoko Estatutuan izen biak ofizialak direnean. Hortik esan behar dut nahiz eta niri Euskadi izena zuzenago iruditu selekzioaren historia kontutan hartuta; iaz aldatzea eta aurten berriro aldatzeko asmoa izatea txiste bat iruditzen zaidala. Gauzak ez dira aurten egin txarto pasadan urtean baizik, Euskal Herria izena, naiz eta niri ondo iruditu, Jaurlaritzerekin adostu behar izan zen, berak eraman behar baitu gai hau futboleko estamentu ofizialetara. Eta orain, nork konpondu bidegabekeri guzti hau? Burugogorren herri honetan dena den, erdiko aukera bat ere bazegoen: Euskal Selekzioa. Zergatik ez da onartu?

Arazoa dena den, ez da izena. Arazoa da askok nahi dugula gure selekzioa Wembley-n Inglaterreraren aurka ikustea Eurokoparen final batean eta gainera irabazi. Eta horretarako, bai Eusko Jaurlaritzak eta bai Futbol Federazioak ez dute bete beraien lana, bereziki Federazioak berak eskatu behar baitu sarrera FIFA-n edo/ta UEFA-n. Orain esango didate entitate horretan sartzeko beste federazio batzuetako laguntza behar dela. Hor bai Eusko Jaurlaritzaren "diplomazia" behar dela eta gai hau landu behar den lekuan. Kirol legea, gai honetan ezerezean geratuko da, papeletik ekintzetara pasatzen ez bagara. Bestela nola lortu dute Faroe Ugarteak edo Andorrak Eurokopa jokatzea?

Ala eta guztiz ere, nire ustez horrela lortutako ofizialtasunak ere ez luke lortuko Nafarroako eta Iparraldeko jokalarien parte hartzea eta beste arazo bat sortuko da. Beraz konponbide zaileko asuntua dugu hau eta politikoki arantzatsua. Orduan baloratu egin behar da zer nahi dugun.

Amaitzeko, batzuk esan dute (ESAIT-ek adibidez) jokalarien jarrera txalotzekoa izan dela, baina nire ustez baditu iluntasun batzuk ere. Nik jokalariengan hiru gauza espero nituen ez direnak gertatu:

• Bat, beraien jarrera aktiboa larunbateko manifestazioan. Dirudienez dozena erdi bat bakarrik agertu ziren. 
• Bi, Jaurlaritzak esandakoari aurre egiteko (oinarrizko futbola kaltetu dela ez jokatzeko erabakiarekin), denon artean kutxa bat sortzea pasadan urteko diru sarrera berdina lortzeko eta klubei emateko.
• Hiru, beste edozein selekziokin ez jokatzeko erabakia.

Beraz geroa Darwinen "selekzio naturalak" erabakiko du eta ez du indartsuenak irabaziko hobeki moldatzen denak baino eta hor egongo dira Kick-boxingeko selekzioa edo Segakoa edo Surfekoa edo baita Kung-fukoa, nazioarteko txapelketetan parte hartzen.

Noizbait komentatu dut ni ere dantzaria izan naizela (izan dena, bere barruan betirako da) eta horregatik deigarria egiten zait komentario hoien esanahia. Ematen du bitxia dela eta Errektore Jaun Txit Gorena ezin dela ibili horrelako “boutadetan“.

Gauza hauek erakusten digute zer nolako ideia daukagun XXI. mendeko Euskal Herrian folklore eta kultura tradizionalari buruz.

Ematen du gauza hauek umeenak direla edo gaztetxoenak. Eskoletan eta dantza taldeetan ume piloa dabil dantzak ikasten, baina erromerietan inoiz baino gutxiago dantzatzen da. Mundu osoan dantza sozializatzeko herraminta bat izan da eta hemen galtzear dago funtzio hori. Ez dugu jakin mantentzen izpiritu hori. Europa osoan gertatzen den efektu bat da, txarto ulertutako modernitate baten ondorioa; baina egia da baita ere, Europatik dantzan ibili garenean gu izan garela askotan talde gazteena. Gure taldeak, beste askok bezala, urteekin dantzari asko mantendu izan ditu eta horrek batezbesteko adina igo du baina gogoratzen ditut Herbeheretako Tren Enpresako jubilatuak dantzan beraien emazteekin, edo Morris dantzari ilezuriak. Denak gu baino asko zaharragoak baina gu bezain dantzari eta parrandista.

Bueno, eta Errektore jauna zabaletara dantzan ikusi nahi baduzue hemen daukazue lotura. Ez du txarto egiten, ez?

BIGA.
Eguraldia iluna, bihotza ilunago

HIGA.
Arratsean, suaren ondoan, askotan etorri izan zait gogora
txori baten heriotza, nonbait, basoetan.
Negu geldoaren egun goibeletako,
habia huts gaixoak, habia abandonatuak,
haizearekin kulunka burdinazko zeru grisean.
Ai! Txorien hil-beharra neguan!
Helduko da, halere, bioleten sasoia
eta ez dugu haien hezurrik aurkituko
apirileko belardietan paseoan gabiltzala.
Gorde egiten al dira txoriak hiltzeko?

LAGA.
Izarren hautsa egun batean bilakatu zen bizigai,
hauts hartatikan uste gabean noizbait giñaden gu ernai.
Eta horrela bizitzen gera sortuz ta sortuz gure aukera
atsedenik hartu gabe: lana egiñaz goaz aurrera
kate horretan denok batera gogorki loturik gaude.

"Yo me he propuesto no decir nada que no sea verdaderamente nuevo, por no vivir eternamente el maldito día de la marmota. Creo que no lo conseguiré "

 De todas formas mi desazón se ha visto arropada hoy al ver que no estoy solo. Junto a Javi y Noemi reconozco a Mikel, a Iñaki…y a tantos otros.

Como dice Txetxu: ¡a desalambrar! pero con la "plegaria muda", como Mahatma Gandhi nos enseñó.

Nahikoa da. Utzi bidea egiten herriari. 

Eta politikillooi: erantzun berriak soluzioak bilatzeko. Hitz egin behar da orain eta irtenbidea bilatzea ezinbestekoa da. Orain!!